Wie regelmatig Google gebruikt, is het vast opgevallen dat Google steeds vaker zoekresultaten in de vorm van een AI-overzicht geeft. Dat kan prettig zijn om snel informatie te verkrijgen, maar helaas leidt dit regelmatig tot onjuiste en onvolledige resultaten. En juist dit is een probleem voor OSINT-onderzoekers. Wij willen er immers zeker van zijn dat de gegevens die wij gebruiken valide en betrouwbaar zijn. En dat is met de AI-antwoorden van Google helaas niet altijd het geval. In deze blog leggen wij uit wat de AI-overzichten van Google zijn en hoe je deze kunt uitschakelen.
Wat zijn de AI-overzichten van Google?
In de afbeelding hieronder zie je een voorbeeld van een AI-overzicht. Dit AI-overzicht is een antwoord van Google, gebaseerd op artificiële intelligentie (AI), ofwel kunstmatige intelligentie. Het AI-antwoord is een antwoord dat door Google gegenereerd is en dat direct een antwoord geeft op een vraag die wij als gebruiker stellen. Het AI-antwoord is tot stand gekomen op basis van gegevens die Google in haar eigen database heeft verzameld. Zo’n AI-antwoord is relatief nieuw, maar inmiddels al niet meer weg te denken uit onze manier van zoeken op het internet.
Hoe hebben AI-overzichten zoeken via Google veranderd?
Om goed te begrijpen hoe het zoeken via Google veranderd is, duiken we in de werking van Google als klassieke zoekmachine. Als we naar de technologie van een klassieke zoekmachine kijken, dan gebruikt zo’n zoekmachine een zogeheten (web)crawler om websites en webpagina’s op het internet in kaart te brengen. De klassieke zoekmachine indexeert deze gegevens, wat wil zeggen dat de inhoud van websites en webpagina’s wordt opgeslagen in de database van de zoekmachine. Wij als gebruiker van de zoekmachine, kunnen vervolgens aan de hand van een of meerdere zoektermen zoeken in de database. We krijgen daarmee zoekresultaten te zien die bestaan uit een lijst van bronnen die door de zoekmachine gerangschikt zijn. In de afbeelding hieronder zie je zo’n overzicht van antwoorden gebaseerd op enkele zoektermen.
Als we kijken naar wat er veranderd is in de technologie en het gebruik van zoekmachines, dan is dat ten eerste de manier waarop zoekmachines data verzamelen. Zoekmachines vullen nog steeds databases via crawlers, maar ook wordt steeds vaker realtime het internet bevraagd om antwoorden te kunnen geven. Ten tweede is het zo dat de input van ons als gebruiker veranderd is. Waar we voorheen een of meerdere zoektermen intypten, werkt het steeds beter om volledige vragen aan een zoekmachine te stellen. De zoekmachine toont daarop geen lijst van bronnen, maar direct een antwoord op onze vraag. De technologie, de input én de output zijn dus veranderd.
Waarom de AI-overzichten voor problemen kunnen zorgen
Het klinkt heel fijn, een AI-overzicht dat direct een antwoord op onze vraag geeft. Maar toch moeten we oppassen met de antwoorden die we krijgen. Soms kan het namelijk zo zijn dat we als gebruiker een antwoord krijgen dat niet juist, onvolledig of zelfs volledig verzonnen is. Zo’n verzonnen antwoord wordt ook wel een AI-hallucinatie genoemd. Het AI-model gebruikt in zo’n geval generatieve AI om op basis van bestaande gegevens nieuwe gegevens (een antwoord) te verzinnen. Een Duitse rechter heeft onlangs zelfs bepaald dat Google verantwoordelijk is voor onjuiste claims van AI-overviews. Als OSINT-onderzoeker moeten we dus controleren waar zo AI-antwoord op gebaseerd is. Dat doen we door de bron te onderzoeken en de gegevens de verifiëren.
Hoe kun je de AI-overzichten van Google uitzetten?
Als we liever de AI-overzichten niet meer zien, dan zullen we deze moeten uitschakelen. Hieronder leggen we uit hoe je dat in de webbrowser Mozilla Firefox en Google Chrome kunt doen. We doen dat door een nieuwe zoekmachine aan te maken en door deze als standaard in te stellen. Uiteraard kun je de nieuwe zoekmachine ook alleen als optie gebruiken in plaats van als standaard zoekmachine.
AI-overzichten uitschakelen in Mozilla Firefox
We beginnen met het uitschakelen van de AI-overzichten in de webbrowser Mozilla Firefox. In deze webbrowser moeten we eerst een instelling aanpassen waarmee we een nieuwe zoekmachine kunnen toevoegen. Vervolgens maken we deze zoekmachine aan en als laatste stellen we deze in als standaard zoekmachine. Het stappenplan is als volgt.
Stap 1: open de webbrowser Mozilla Firefox.
Stap 2: typ in de adresbalk “about:config” in en klik op “Het risico aanvaarden en doorgaan”. Je komt hiermee in de configuratievoorkeuren van Mozilla Firefox terecht. Wees hier voorzichtig met wat je aanpast. Je kunt via deze instellingen namelijk zorgen dat de prestatie of de veiligheid van de webbrowser gewijzigd wordt.
Stap 3: zoek in de zoekbalk naar browser.urlbar.update2.engineAliasRefresh en klik vervolgens op het plus-icoon als je deze regelt ziet verschijnen.
Stap 4: de waarde van de regel is nu gewijzigd in true. Hiermee heb je ervoor gezorgd dat je in de volgende stappen een nieuwe zoekmachine in de webbrowser kunt toevoegen.
Stap 5: klik nu op het menu van Firefox (de drie horizontale streepjes) en ga naar “Instellingen”.
Stap 5: klik nu op “Zoeken” en scroll vervolgens naar beneden totdat je bij “Zoeksnelkoppelingen” uitkomt. Klik daar op “Toevoegen”.
Stap 6: in het scherm dat je nu ziet, vul je de drie velden in. In het eerste veld geef je een naam aan de nieuwe zoekmachine. Dat mag van alles zijn. Wij hebben gekozen voor “Google zonder AI”. In het twee veld vul je deze URL in: https://www.google.com/search?udm=14&q=%s. Met deze URL zal Google altijd de resultaten tonen in ‘web’-resultaten. In het laatste veld vul je een trefwoord naar keuze in. Wij hebben gekozen voor @googlezonderai. Klik op “Zoekmachine toevoegen” om de nieuwe zoekmachine op te slaan.
Stap 7: scroll nu naar boven en klik onder “Standaardzoekmachine” op jouw huidige standaardzoekmachine. Selecteer daar jouw nieuw aangemaakte zoekmachine.
Stap 8: open een nieuw tabblad en typ een of meerdere zoekwoorden in om jouw nieuwe zoekmachine te testen. Als het goed is staat er nu in de URL “&udm=14” en staat het tabblad “Web” standaard aangevinkt. Je krijgt nu geen AI-overzicht van Google meer te zien. Wil je dit toch? Dan kun je heel makkelijk jouw standaardzoekmachine weer terugzetten naar de “normale” Google (of een andere zoekmachine).
AI-overzichten uitschakelen in Google Chrome
Volg onderstaande stappen om het AI-overzicht in de webbrowser Google Chrome uit te schakelen.
Stap 1: open het menu van Google Chrome (drie verticale stipjes) en klik op “Instellingen”.
Stap 2: klik links in het menu op “Zoekmachines” en klik rechts vervolgens op “Zoekmachines en Site Search beheren”.
Stap 3: scroll naar beneden en klik onder “Site search” op “Toevoegen”.
Stap 4: vul de velden in net zoals we dat bij Mozilla Firefox hebben gedaan. Kies een naam zoals “Google zonder AI”, kies een snelkoppeling zoals “googlezonderai” en vul de volgende URL in: https://www.google.com/search?udm=14&q=%s. Klik op “Toevoegen” om de nieuwe zoekmachine aan te maken.
Stap 6: scroll vervolgens naar “Site search”, klik op de drie puntjes en stel de nieuwe zoekmachine als standaardzoekmachine in.
Stap 7: open een nieuw tabblad en test de zoekresultaten. In de URL moet udm=14 zichtbaar zijn en ook moet het tabblad “web” van Google aangevinkt zijn. Je hebt nu de AI-overzichten in Google uitgeschakeld!
Meer informatie
In deze blog hebben we uitgelegd wat het AI-overzicht van Google is en hoe dit overzicht verschilt van de zoekresultaten van traditionele zoekmachines. Omdat de AI-antwoorden onjuist, onvolledig of zelfs verzonnen kunnen zijn, hebben we een optie laten zien waarmee je de AI-overzichten kunt uitschakelen in de webbrowsers Mozilla Firefox en Google Chrome. Wil je meer weten over de impact van AI op OSINT-onderzoek? Neem dan contact met ons op. Wij vertellen je graag meer over de risico’s en bedreigingen, maar ook over de kansen en mogelijkheden.